پاور بانک باد کرده؛ علت، خطرات و اقدامات ضروری

اگر متوجه تغییر شکل یا باد کردن پاور بانک خود شده‌اید، پیش از هر کاری استفاده و شارژ آن را فورا متوقف کنید! متورم‌شدن دستگاه نشانه آسیب داخلی باتری است. به همین دلیل، استفاده از آن ممکن است باعث داغ‌شدن شدید و حتی آتش‌سوزی شود.

پاوربانک باد کرده را به‌هیچ‌عنوان شارژ نکرده و به گوشی یا دستگاه دیگری متصل نکنید، به بدنه آن فشار نیاورید و از سوراخ‌کردن آن جدا بپرهیزید. به‌علاوه، آن را تا زمان تحویل به یک مرکز بازیافت، دور از گرما و هرگونه مواد قابل‌اشتعال نگه دارید. در ادامه علت باد کردن پاور بانک، خطرات احتمالی و امکان تعمیر آن را بررسی می‌کنیم.

علت باد کردن پاور بانک چیست؟

وقتی باتری یک پاوربانک آسیب می‌بیند یا فرسوده می‌شود، واکنش‌های شیمیایی غیرعادی داخل آن اتفاق می‌افتد. این واکنش‌ها باعث تولید گاز داخل سلول باتری می‌شوند. دلیل اصلی تورم و تغییر شکل پاوربانک، تجمع همین گازها در فضای بسته آن است. عوامل مختلفی مثل فرسودگی باتری، گرمای زیاد، آسیب فیزیکی، غیراستانداردبودن دستگاه یا شارژ غیراصولی نیز احتمال بروز این مشکل را تشدید می‌کنند.

1- فرسودگی و پایان عمر باتری

باتری‌های به‌کاررفته در پاور بانک‌ها طول عمر مشخصی دارند. با گذشت زمان و افزایش تعداد دفعات شارژ و تخلیه، ساختار داخلی سلول‌های باتری کم‌کم ضعیف می‌شوند. این فرسایش طبیعی است و به‌غیراز کاهش ظرفیت پاور بانک، گاهی احتمال تولید گاز در دستگاه را نیز افزایش می‌دهد. بنابراین، گاهی علت باد کردن پاور بانک تمام‌شدن عمر مفید باتری آن است.

2- گرمای زیاد و قرار گرفتن پاور بانک در محیط داغ

گرمای شدید یکی از عوامل مهم آسیب به باتری دستگاه‌های دیجیتالی است؛ از پاور بانک گرفته تا گوشی موبایل و اسپیکر بلوتوثی. قرار دادن این دستگاه‌ها زیر نور مستقیم خورشید، داخل خودرو، در محیط‌های گرم یا در نزدیکی وسایل گرمایشی سرعت واکنش‌های مخرب شیمیایی را بسیار بالا می‌برد؛ در نتیجه، فرسودگی باتری را نیز سرعت می‌بخشد.

3- شارژ نامناسب یا اختلال در مدار محافظ

پاور بانک‌های استاندارد برای کنترل ولتاژ و جریان، از مدارهای محافظ هوشمند استفاده می‌کنند. بااین‌وجود، استفاده از شارژر یا کابل شارژ غیراستاندارد، شارژ کردن دستگاه در محیط‌های گرم یا بروز نقص در همان مدار محافظ ممکن است باعث افزایش دما و استهلاک باتری شود.

4- ضربه، فشار یا آسیب فیزیکی

ضربه شدید، افتادن، خم‌شدن یا واردآمدن فشار به پاور بانک ممکن است به ساختار داخلی سلول آسیب بزند. این آسیب‌های ساختاری باعث اتصال کوتاه داخلی، بالارفتن دمای بخش‌های مختلف و در نهایت جمع‌شدن گاز در سلول باتری می‌شود. البته انتظار نداشته باشید که پاوربانک شما بلافاصله متورم شود؛ معمولا بعد از مدتی نشانه‌های آن ظاهر می‌شوند. بنابراین اگر به پاوربانک شما ضربه جدی وارد شده است، بدون بررسی تخصصی از دستگاه استفاده نکنید؛ به‌خصوص اگر متوجه داغ‌شدن یا تغییر شکل آن شده‌اید.

5- کیفیت پایین باتری یا نقص ساخت

بعضی از پاوربانک‌ها از باتری‌های با سلول بی‌کیفیت ساخته شده‌اند یا مدارهای محافظتی ضعیفی دارند. این پاوربانک ها حتی اگر درست هم استفاده شوند، به احتمال زیاد دچار مشکل و تورم خواهند شد.

6- نگهداری طولانی‌مدت در شرایط نامناسب

رهاکردن پاوربانک برای ماه‌های متوالی با شارژ کاملا پر یا کاملا خالی، به‌خصوص در دمای نامناسب، فشار مضاعفی به ساختار شیمیایی آن وارد می‌کند. به همین دلیل است که توصیه می‌کنند برای نگهداری طولانی‌مدت، دستگاه را تا حدود 50 درصد شارژ کنید و آن را در محیطی خنک قرار دهید. رعایت همین نکات ساده در کنار استفاده و شارژ صحیح، تا حد زیادی به افزایش طول عمر پاوربانک کمک می‌کند.

آیا پاور بانک باد کرده خطرناک است؟

بله؛ پاور بانک باد کرده تحت هیچ شرایطی نباید مجددا استفاده یا شارژ شود. تورم نشان‌دهنده خرابی باتری است و ریسک داغ‌شدن شدید، پارگی پوسته سلول یا آتش‌سوزی را افزایش می‌دهد. البته هر باتری متورمی لزوما منفجر نمی‌شود، اما ادامه استفاده یا وارد کردن فشار به سلول آسیب‌دیده، احتمال بروز خطر را افزایش می‌دهد. بنابراین حتی اگر پاوربانک هنوز باتری گوشی را شارژ می‌کند یا مانند گذشته روشن می‌شود، نباید آن را سالم در نظر بگیرید.

با پاور بانک باد کرده چه کنیم؟

اگر متوجه بادکردگی پاوربانک خود شدید، مراحل زیر را برای حفظ ایمنی رعایت کنید:

1. بلافاصله استفاده و شارژ دستگاه را متوقف کنید. اگر دستگاه به برق متصل است، آن را جدا کنید.
2. پاور بانک را به گوشی یا دستگاه دیگری متصل نکنید. برای امتحان دوباره سعی نداشته باشید دستگاهی را با پاور بانک شارژ کنید.
3. بدنه یا باتری را دستکاری نکنید. آن را تحت فشار قرار ندهید، خم نکنید و از سوراخ‌کردن آن با سوزن یا اشیای نوک تیز جدا بپرهیزید.
4. دستگاه را در جایی خنک قرار دهید. دقت داشته باشید که حتما از گرما و مواد قابل‌اشتعال دور باشد.
5. اگر دستگاه گارانتی دارد، با خدمات پس از فروش تماس بگیرید. درغیر‌این‌صورت، برای بررسی تخصصی یا بازیافت ایمن اقدام کنید.

آیا پاور بانک باد کرده قابل تعمیر است؟

خود باتری بادکرده به هیچ عنوان تعمیر نمی‌شود و نمی‌توان گاز آن را خالی کرد یا آن را به حالت اول بازگرداند. فقط در بعضی پاور بانک‌ها شاید تعمیرکاران بتوانند کلا باتری را تعویض کنند. البته این موضوع به طراحی پاور بانک، موجود بودن باتری جایگزین در بازار لوازم جانبی موبایل و هزینه تعمیر بستگی دارد. به‌علاوه، باید برد و سایر قطعات هم کاملا سالم باشند.

درمجموع، اگر هزینه یا ریسک تعمیر بالا باشد، بهتر است به فکر خرید یک دستگاه جدید باشید.

تعمیر باتری باد کرده پاور بانک در خانه ایمن نیست!

اگر مهارت لازم را ندارید، هرگز سعی نکنید در خانه پاوربانک بادکرده را باز یا آن را تعمیر کنید. باتری باد کرده تحت‌فشار گاز است و اگر دستکاری یا سوراخ شود، ممکن است دمای آن بالا برود، جرقه بزند یا حتی فورا آتش بگیرد.

پاور بانک باد کرده را کجا دور بیندازیم؟

پاوربانک متورم را داخل زباله خانگی یا سطل بازیافت معمولی قرار ندهید، چون فشار ماشین‌های زباله می‌تواند باعث آتش‌گرفتن آن شود. باتری لیتیومی آسیب‌دیده را به مراکز جمع‌آوری باتری، مراکز پسماند الکترونیکی یا محل‌هایی که برای دریافت باتری‌های فرسوده تعیین شده‌اند، تحویل دهید.

اگر پاوربانک هنوز گارانتی دارد، پیش از هر اقدامی با خدمات پس از فروش تماس بگیرید. در مورد روش تحویل و بسته‌بندی نیز دستورالعمل همان مرکز را دنبال کنید؛ زیرا نحوه پذیرش باتری‌های آسیب‌دیده ممکن است متفاوت باشد.

راه‌های جلوگیری از باد کردن پاور بانک

برای این‌که پاوربانک باد نکند، نکات زیر را رعایت کنید:

• پاور بانک را در معرض گرمای شدید قرار ندهید: آن را زیر نور مستقیم خورشید یا داخل خودروی داغ رها نکنید.
• از شارژر و کابل سازگار استفاده کنید: هنگام خرید شارژر و کابل، مشخصات ورودی پاوربانک را بررسی کرده و از شارژری با خروجی سازگار استفاده کنید.
• از ضربه، فشار و رطوبت جلوگیری کنید: آسیب فیزیکی و شرایط نامناسب محیطی می‌تواند به سلول آسیب بزند.
• به رفتار چراغ‌های نشانگر دقت کنید: اگر موقع شارژ متوجه روشن‌شدن مداوم و غیرعادی چراغ‌های دستگاه شدید، حتما علت چشمک زدن چراغ پاوربانک را بررسی کنید. این کار به شما کمک می‌کند قبل از بروز آسیب جدی، اختلالات ولتاژ یا شارژ را تشخیص دهید.
• پاور بانک را برای مدت طولانی کاملا خالی یا پر رها نکنید: اگر تا چند ماه آینده قصد استفاده از دستگاه را ندارید، آن را تا 50 درصد شارژ کنید و سپس کنار بگذارید.
• علائم فرسودگی باتری را جدی بگیرید: داغ‌شدن غیرعادی، کاهش محسوس ظرفیت یا تغییر شکل بدنه را نادیده نگیرید.

کار کردن پاور بانک باد کرده به معنی سالم بودن آن نیست!

حتی اگر پاوربانک بادکرده شما هنوز روشن می‌شود و سایر دستگاه‌ها را شارژ می‌کند، اصلا به معنی سالم‌بودن آن نیست. استفاده از چنین دستگاهی ریسک بالایی دارد و ممکن است هر لحظه خطرساز شود. بهترین کار این است که بلافاصله بعد از باد کردن پاور بانک استفاده از آن را متوقف کنید و به فکر دفع ایمن یا تعویض آن باشید. اگر به دنبال خرید یک پاوربانک ایمن و جدید هستید، در فروشگاه اینترنتی دیجی شاپ می‌توانید انواع مدل‌های استاندارد را بررسی و تهیه کنید.